De gevelsteen is in de tweede helft van de 16e eeuw en hoofdzakelijk alleen in het Nederlandse taalgebied, voortgekomen uit een oudere middeleeuwse alom in Europa aangetroffen cultuur van allerlei, als adresaanduiding aan huizen en gebouwen dienende kenmerken, tekens en figuren. Huisnummering werd in Nederland eerst omstreeks 1875 ingevoerd.Een gevelsteen is een motief uit de bouwbeeldhouwkunst met een mnemonische* functie. Het is een op enige hoogte in de gevel van een huis of gebouw aangebrachte, omlijste steen die behakt is met beeldhouwwerk, doorgaans voorzien is van een opschrift en meestal gepolychromeerd is en die als zodanig een teken vormt dat adresaanduiding, vermaning of kennisgeving als oogmerk heeft.
*Mnemoniek: methode om met allerlei hulpmiddelen voorstellingen met elkaar in verband te brengen en zo het geheugen te ondersteunen; geheugenleer.